Po raz kolejny, zaktualizowaliśmy odpowiedzi na 10 najczęściej pojawiających się pytań,dotyczących dotacji i innych form pomocy na założenie własnej firmy i nowo powstałych firm:

1. Kiedy mam zarejestrować firmę, przed czy po uzyskaniu dotacji?

Nigdy nie rejestruj firmy zanim nie zorientujesz się z jakich programów możesz skorzystać. Wiele programów pomocowych jest przeznaczonych dla osób, które chcą założyć, ale jeszcze nie mają zarejestrowanej działalności gospodarczej. Jeśli formalnie założysz własną firmę i dopiero potem zaczniesz rozglądać się za dotacjami, może się okazać, że ominie Cię świetna okazja do pozyskania dodatkowych pieniędzy.

W dużym uproszczeniu:

• jeśli interesują Cie pieniądze do 40-50 tys. zł wstrzymaj się z założeniem firmy
• jeśli interesują Cię większe kwoty, powyżej 100 tys. zł, to i tak założenie firmy będzie w większości przypadków niezbędne. Warto się jednak wcześniej dokładnie upewnić.

2. Czy mam szanse na dotacje?

Tak, w większości wypadków masz szansę. Ale to czy jednak otrzymasz wsparcie ze środków unijnych zależy ściśle od programu, w ramach którego weźmiesz udział, Twojej pomysłowości oraz dobrze przygotowanego biznes planu Twojego przedsięwzięcia. Dotacje nie należą się każdemu – trzeba się o nie trochę postarać. Unia Europejska nie tylko udziela wsparcia początkującemu przedsiębiorcy, ale stawia mu także określone warunki. Złamanie którejś z zasad otrzymania wsparcia unijnego zawartego w umowie o dofinansowanie powoduje zwrot otrzymanej dotacji.

3. Zakładam firmę „XYZ”. Czy na taką działalność dostane dotacje?

Przepisy unijne mówią tylko o branżach, na które wsparcie unijne nie mogą zostać udzielone. A więc wszystko co nie zabronione jest zatem dozwolone. Wsparcie nie może być jednak udzielone na projekty dotyczące działalności gospodarczej:
- związanej z produkcją, przetwarzaniem oraz wprowadzaniem do obrotu produktów wymienionych w załączniku I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską,
- w sektorze górnictwa węgla w rozumieniu rozporządzenia nr 1407/2002 z dnia 23 lipca 2002 r. w sprawie pomocy państwa dla przemysłu węglowego (Dz. Urz. WE L 205/1 z 2.08.2002),
- w sektorze rybołówstwa,
- w sektorach hutnictwa żelaza i stali oraz włókien syntetycznych w rozumieniu przepisów wspólnotowych dotyczących pomocy publicznej,
- w sektorze budownictwa okrętowego,
- w zakresie produkcji lub obrotu bronią.

Poszczególne programy, w ramach których można pozyskać dotację na założenie własnej firmy mogą mieć nieco inne rodzaje działalności, na które nie jest przyznawana dotacja. Te wymienione powyżej to najczęstsze z nich.

4. Jakie programy unijne są dostępne dla osób, które chcą dopiero założyć firmę lub nowo założonych firm?

W latach 2007-2013 możesz pośrednio lub bezpośrednio korzystać z następujących programów unijnych:

• - Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka – działanie 3.1 Inicjowanie działalności innowacyjnej (Instytucje, które otrzymała dotację w ramach działania PO IG 3.1, działają na podobnej zasadzie jak robią to Business Angel czy też fundusze VC. Jeśli masz ciekawy pomysł na innowacyjny biznes z zakresu nowych technologii możesz zgłosić się do jednej z tych instytucji i w konsekwencji uzyskać inwestora, który zainwestuje w Twój pomysł do 200 tys. EURO. Instytucje te nie mogą objąć w nowo powstałym biznesie więcej niż 50% udziałów.)
• - Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka – działanie 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej (stało się ogromnie popularne za sprawą ogromnych kolejek rodem z PRL oraz bardzo atrakcyjnych warunków dofinansowania, w nowych naborach ma zostać zmienionych wiele założeń, które mają przede wszystkim sprawić aby o przyznaniu dotacji nie decydowała kolejność zgłoszeń),
• - Program Operacyjny Kapitał Ludzki – działanie 6.2 Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości i samozatrudnienia (doskonały przykład na to, że “nie wszystko złoto co się świeci”. Media opisują to działanie jako genialny i prosty sposób na zdobycie do 40 tys. zł, ale rzeczywistość bywa często zupełnie inna. Program dobry, ale nie dla każdego. Czas zdobywania dotacji wynosi średnio ok. 6 mc, gdyż zanim napiszesz biznesplan, na podstawie którego przyznawane są dotację, musisz przejść cykl szkoleń, co może trwać nawet 3 miesiące. W praktyce często się też zdarza, że ostatecznie przyznana dotacja jest sporo niższa niż 40 tys. zł, co sprawia, że w wielu przypadkach dużo lepszym i szybszym rozwiązaniem jest dotacja z Urzędu Pracy),
• - Regionalne Programy Operacyjne – działania przeznaczone dla przedsiębiorców, firm już istniejących, ale w większości wypadków wystarczy aby firma istniała chociaż jeden dzień, aby móc się starać o środki. Dotacje przyznawane są na zasadzie refundacji poniesionych kosztów kwalifikowanych (inwestycji nie można jednak zacząć wcześniej niż przed złożeniem wniosku o dotację), refundacja wynosi przeważnie od 30 do 70% w zależności od województwa i wielkości firmy.
• - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich – Działanie 311 Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej (dla osób ubezpieczonych w KRUS) oraz Działanie 312 Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw (dla NIE ubezpieczonych w KRUS) (W 2010 roku zmieniły się na lepsze zasady, na podstawie których przyznawane są dotacje w tym działaniu. Wprowadzone zostaną zaliczki, zmniejszą się także wymagania co do minimalnej ilości zatrudnionych osób. Aby dostać maksymalną dotację w wysokości 300 tys. zł, wystarczy zatrudnić 3 osoby, wcześniej trzeba było zatrudnić minimum 5 osób.),

5. Z jakiego programu Ja będę mógł/mogła skorzystać?

To, z jakiego skorzystasz programu będzie zależeć zarówno od Ciebie (Twojej obecnej sytuacji – wieku, statusu itp.), jak i miejsca realizacji inwestycji.

6. Czy muszę mieć wkład własny?

Bardzo często jest on wymagany, choć są dotacje gdzie nie jest on konieczny. W obecnych programach unijnych wysokość wkładu własnego uzależniona będzie od programu, w ramach którego będzie się brało udział. Dobrą wiadomością jest to, że w momencie ubiegania się o dotacje posiadanie własnych środków nie będzie gruntowanie weryfikowane, dlatego będzie je można zdobyć już po otrzymaniu pozytywnej decyzji, np. z pożyczki.

Upraszczając:

Dotacje do 40-50 tys. zł możesz uzyskać bez wkładu własnego lub z bardzo niewielkim wkładem własnym
Jeśli interesują Cię większe pieniądze, to takie dotacje przyznawane są na zasadzie refundacji. Czyli najpierw musisz wydać własne środki lub pieniądze z kredytu, a dopiero potem następuje ich częściowa refundacja (maksymalnie 85%, choć w praktyce zależy to od wielu czynników).

7. Kiedy startują programy unijne?

Obecne programy unijne przeznaczone są na lata 2007-2013.

Musisz jednak pamiętać o trzech kwestiach:

• Bardzo rzadko zdarza się, aby wnioski o dotacje można było składać nieprzerwanie przez cały rok.
• Zazwyczaj wyznaczane są konkretne daty np. od 1 do 30 maja, kiedy można składać wnioski.
• Często zdarza się, że organizowany jest tylko jeden nabór w roku. Jeśli więc nabór organizowany jest np. np.1 do 30 maja i w tym terminie nie zdążysz przygotować i złożyć wszystkich dokumentów, to kolejna szansa może pojawić się dopiero za rok. Dotyczy to szczególnie działań i programów gdzie można zdobyć większe środki.
• Często to, kiedy i gdzie możesz starać się o dotację, zależy od konkretnego regionu Polski, w którym zamierzasz się starać o dotację. Może się zdarzyć, że u Twojego kolegi z Podlasia właśnie rozpoczął się nabór, a w Twoim przypadku rozpocznie się on dopiero za dwa miesiące.

8. Co muszę zrobić, aby ubiegać się o dotacje?

W pierwszej kolejności powinieneś lub powinnaś znaleźć tę dotację lub inny rodzaj pomocy, które są w Twoim przypadku najbardziej atrakcyjne. Często jest tak, że poszczególne formy pomocy na założenie firmy wzajemnie się wykluczają, dlatego przeanalizowanie wszystkich możliwych rozwiązań i wybranie tego najatrakcyjniejszego dla siebie jest tak istotne. Poszukiwania możesz prowadzić samodzielnie począwszy od artykułów w serwisie BierzDotacje.pl, poprzez wszystko co jest dostępne w Internecie, a przede wszystkim w dokumentacjach poszczególnych programów unijnych.

Kolejnym krokiem jest rozpoczęcie prac nad biznes planem, który jest podstawowym dokumentem podlegającym ocenie komisji i decydującym o tym czy dotacja zostanie Ci przyznana, czy też nie. Musisz pamiętać, że dobrze sporządzony biznesplan dla tzw. „start-upu” powinien obejmować wiele aspektów związanych z przygotowaniami do powstania firmy, Twoją osobą jako jej założyciela, a także analizę konkurencji czy też planowane etapy rozwoju Twojego przedsiębiorstwa. Dobre biznes plany nie powstają z dnia na dzień…

Jeszcze jedna, szczególna rada od praktyków: Nie ma co ukrywać, że biznesplan, który ma posłużyć uzyskaniu konkretnych środków powinien zostać napisany „pod osoby”, które będą go oceniać. Inaczej piszę się biznesplan pod kredyt w banku, inaczej pod dotacje unijne, a jeszcze inaczej dla zewnętrznego inwestora, który oczekuje zazwyczaj szybkich zysków i zwrotu inwestycji z przedsięwzięcia.

9. Jak wyglądają poszczególne etapy pozyskiwani dotacji?

Cały proces pozyskania dotacji na start z Unii Europejskiej składa się najczęściej z poniższych etapów (uzaleznione jest to jednak od konkretnego działania/programu):

1. Wyboru odpowiedniego programu,
2. Przygotowanie dokumentacji,
3. Złożenie projektu (wniosku, biznesplanu),
4. Pozytywna decyzja w sprawie przyznania dotacji.
5. Podpisywanie umowy,
6. Realizacja projektu (np. zakup sprzętu),
7. Rozliczenie projektu (przedstawienie instytucji przyznającej dotację faktur zakupu itp.).

To wszystko może trwać zarówno miesiąc, kilka miesięcy, a nawet pół roku i dłużej. Warto być na to gotowym i przewidzieć plan awaryjny, na wypadek gdyby Twoja działalność wystartowała w późniejszym czasie niż było to pierwotnie zaplanowane.

10. Czy oprócz dotacji unijnych dostępne są jeszcze jakieś inne źródła dofinansowania?

Dofinansowanie na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej można jeszcze pozyskać również ze środków Funduszu Pracy w ramach dotacji przyznawanych przez Powiatowe Urzędy Pracy do 19 187,1 zł [aktualizacja kwoty - 10.VIII.2010]. Także osoby niepełnosprawne mogą starać się o pozyskanie specjalnie dla nich przeznaczonej dotacji w wysokości do 47 967,75 zł [aktualizacja kwoty - 10.VIII.2010] (w praktyce słowo – do – ma tutaj duże znaczenie, gdyż rzadko w ramach środków z PFRON przyznawane są dotacje w maksymalnej wysokości). Jest jeszcze sporo innych, okazjonalnych projektów (w tym także wiele ogólnopolskich konkursów), w ramach których przyznawane jest różnego rodzaju wsparcie finansowe dla startujących firm.
To wszystko może trwać zarówno miesiąc, kilka miesięcy, a nawet pół roku i dłużej. Warto być na to gotowym i przewidzieć plan awaryjny, na wypadek gdyby Twoja działalność wystartowała w późniejszym czasie niż było to pierwotnie zaplanowane.